5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 77-78-79-80-81-82-83-84-86-89 Cevapları 1. KİTAP

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 77-78-79-80-81-82-83-84-86-89 Cevapları 1. KİTAP 2026-2027 eğitim-öğretim yılı konusu içerisinde Sürtünme Kuvveti konusunun bulunduğu 5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 77-78-79-80-81-82-83-84-86-89 Cevapları konusunu paylaştık. Cevaplarla ilgili görüş ve önerilerinizi yorumlardan yazarak bildirebilirsiniz.

5. Sınıf MEB Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 77-78-79-80-81-82-83-84-86-89. Cevapları 1. KİTAP Sürtünme Kuvveti

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 77 Cevapları Birinci Kitap

Hazırlık İstasyonu

Görseldeki Millî Muharip Uçağı Kaan’ın ön kısmı neden sivri olacak şekilde tasarlanmıştır? Fikirlerinizi yazınız.
Cevap: Bence uçağın önü sivri yapılmış ki havayı daha kolay yarıp geçebilsin, yani hava direnci azalsın diye böyle tasarlanmış.

Merak İstasyonu

Sürtünme kuvvetinin etkileri ile ilgili merak ettiklerimizi yazınız.
Cevap: Sürtünme kuvvetinin bazen bize yardımcı olduğunu bazen de engel olduğunu duymuştum, bunun tam olarak nasıl çalıştığını merak ediyorum.

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 78 Cevapları Birinci Kitap

Etkinlik İstasyonu (sürtünme Kuvvetinin Harekete Etkisi)

Hareketi zorlaştıran veya kolaylaştıran etkiler var mıdır? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Evet bence var, mesela buzlu zeminde yürümek zor oluyor ama halıda daha rahat yürüyoruz, demek ki bazı yüzeyler hareketi zorlaştırıyor bazıları kolaylaştırıyor.

Katı, sıvı ve gaz ortamlarda temas eden yüzeylere ilişkin hareketi zorlaştıran veya kolaylaştıran günlük hayattan örnekler yazınız.
Cevap: Karada yürürken ayakkabımız yere sürtünüyor, suda yüzerken su bizi yavaşlatıyor, havada ise rüzgar bisiklet sürerken bizi zorlaştırıyor mesela.

Arkadaşlarınızın örneklerini de değerlendirerek örnekler arasında örüntü oluşturunuz.
Cevap: Fark ettim ki pürüzlü yüzeylerde ya da yoğun ortamlarda (su, hava gibi) hareket etmek daha zor oluyor, düz ve kaygan yüzeylerde ise daha kolay.

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 79 Cevapları Birinci Kitap

Etkinlik İstasyonu (sürtünme Kuvvetinin Etkisi)

Günlük yaşamınızda karşılaşabileceğiniz bir durum aşağıdaki metinde verilmiştir: “Kerem hafta sonu bisikletiyle doğa gezisine çıktı. Ormanlık alana yaklaşan Kerem, asfalt yoldan toprak ve taşlı bir patikaya girdi. Patikada bisikleti kontrol etmekte ve ilerletmekte zorlanıyordu. Hâlbuki asfalt yolda bisikleti çok rahat sürmüştü. Yine de sürekli frene basmak zorunda kaldığı için fren pabucundaki lastikler aşınıyordu ve bisiklet zor duruyordu.” Metinden yola çıkarak soruları cevaplayınız.

1. Kerem’in ilerlediği yolların niteliklerini pürüzlülük durumlarına (pürüzlü ve az pürüzlü) göre karşılaştırarak yazınız.
Cevap: Asfalt yol daha az pürüzlü ve düzken, toprak ve taşlı patika daha pürüzlü ve engebeli.

2. Günlük yaşamınızda karşılaşabileceğiniz farklı pürüzlülük durumu örnekleri bulup yazınız.
Cevap: Buzlu kaldırım, kumlu sahil, halı, parke zemin gibi farklı pürüzlülükte yüzeylerle her gün karşılaşıyoruz aslında.

3. Verdiğiniz örnekleri kullanarak bir örüntü oluşturunuz.
Cevap: Fark ettim ki yüzey ne kadar pürüzlüyse hareket o kadar zorlaşıyor, ne kadar düzse o kadar kolaylaşıyor.

4. Metinde sürtünme kuvvetinin olumlu ve olumsuz etkisine değinilen bölümleri tabloya yazınız.
Cevap: Olumlu etkisi: Kerem’in bisikletle frene basınca durabilmesi. Olumsuz etkisi: Patikada bisikleti ilerletmekte zorlanması ve fren pabucunun aşınması.

5. Sürtünme kuvvetinin çeşitli ortamlardaki olumlu-olumsuz etkilerini dikkate alarak genelleme yapınız.
Cevap: Sürtünme kuvveti bazen işimize yarıyor (durmamızı sağlıyor) bazen de bizi yavaşlatıp zorluyor, yani her zaman kötü bir şey değilmiş.

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 80 Cevapları Birinci Kitap

Etkinlik İstasyonu (sürtünmenin Araç Hareketine Etkisi)

Mukavva kartonu dikdörtgen olacak şekilde üç eşit bölüme ayırınız. Bölümlerden ikisine yapıştırıcı sürüp birini kumla diğerini pamukla kaplayınız, kalan bölümün yüzeyine ise hiçbir şey yapıştırmayınız. Kitapları üst üste koyup mukavvayı eğik yerleştirerek oyuncak arabayı her üç bölümden de serbest bırakınız. Arabanın aldığı mesafeyi ölçüp tabloya yazınız.
Cevap: Kumlu ve pamuklu yüzeyde araba az yol aldı, pürüzsüz bırakılan yüzeyde ise araba çok daha uzağa gitti.

Değerlendirme

a. Etkinliğe göre sürtünme kuvvetinin etkisi ile ilgili ulaştığınız çıkarımı yazınız.
Cevap: Sürtünme kuvveti hareketi yavaşlatıyor, yüzey ne kadar pürüzlüyse arabayı o kadar çok yavaşlatıyor.

b. Arabanın ilerlediği yüzeylerin pürüzlülük özellikleriyle ilgili ulaştığınız çıkarımı yazınız.
Cevap: Yüzey ne kadar pürüzlüyse sürtünme de o kadar fazla oluyor, pürüzsüz yüzeylerde ise sürtünme az olduğu için cisim daha kolay hareket ediyor.

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 81 Cevapları Birinci Kitap

Etkinlik İstasyonu (hava Ve Suyun Cisimlerin Hareketine Etkisi)

Fon kartonlarından birini buruşturunuz. Arkadaşınızla aynı anda aynı yükseklikten serbest bırakınız. Silgiyi içi su dolu şişenin içerisine bırakıp zemine ulaşma süresini ölçünüz. Şişenin içindeki suyu boşaltarak aynı işlemi tekrarlayınız.

Değerlendirme

a. Hangi fon kartonu zemine daha çabuk ulaştı? Gerekçesiyle yazınız.
Cevap: Buruşturulmuş fon kartonu daha çabuk yere ulaştı, çünkü düz olana göre havayla daha az temas ediyor, hava direnci daha az oluyor.

b. Silgi, hangi durumda şişenin zeminine daha çabuk ulaştı? Gerekçesiyle yazınız.
Cevap: Silgi, içinde su olmayan boş şişede daha çabuk zemine ulaştı çünkü suyun içindeyken suyun direnciyle karşılaşıp yavaşlıyordu.

c. Hava, zemine doğru ilerleyen fon kartonuna; su, şişe tabanına doğru ilerleyen silgiye direnç göstermiş midir? Arkadaşlarınızla tartışınız.
Cevap: Evet gösterdi bence, çünkü hem hava hem su cisimlerin hareketine karşı bir direnç uyguluyor, ikisi de cismi yavaşlatıyor.

ç. Elde ettiğiniz verilere göre aşağıdaki tabloyu örnekteki gibi tamamlayınız.
Cevap: Tabloyu doldururken düz yüzeyde az direnç, pürüzlü ya da yoğun ortamda (su, buruşuk kağıt gibi) daha fazla direnç olduğunu yazdım.

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 82 Cevapları Birinci Kitap

Pekiştirme İstasyonu-1

Aşağıdaki tabloda bazı yüzeyler, özellikleri bakımından karşılaştırılacaktır. Buna göre yarım bırakılan ifadeleri örnekteki gibi tamamlayınız.
Cevap: Tabloyu tamamlarken pürüzlü yüzeylerin sürtünmeyi artırdığını, pürüzsüz yüzeylerin ise sürtünmeyi azalttığını yazdım.

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 83 Cevapları Birinci Kitap

Etkinlik İstasyonu (kitabın Hareketini Gözlemleme)

Kitabı yatay olacak şekilde sıranızın üzerinde hareket ettiriniz (1. durum). Altına kalemleri yerleştirerek kitabı aynı şekilde hareket ettiriniz (2. durum).

Değerlendirme

a. Hangi durumda kitabı daha zor hareket ettirdiğinizi yazınız.
Cevap: 2. durumda, yani kitabın altına kalemler koyduğumda daha kolay hareket ettirdim.

b. Kitabın hareketini zorlaştıran etki hakkındaki düşüncelerinizi yazınız.
Cevap: Bence kitabın hareketini zorlaştıran etki sürtünme kuvveti, kalemler altına konunca sürtünen yüzey azaldığı için daha kolay kaydı.

c. İlk durumda sürekli hareket ettirilseydi kitabın yüzeyinde meydana gelebilecek değişiklikler neler olurdu? Arkadaşlarınızla tartışınız.
Cevap: Sürekli hareket ettirilseydi kitabın altındaki yüzey ısınabilir hatta zamanla aşınabilirdi bence.

ç. Etkinlikte yaptığınız uygulama ile Fatih Sultan Mehmet’in gemiler üzerinde yaptırdığı uygulamalar arasındaki benzerlikleri arkadaşlarınızla paylaşınız ve tartışınız.
Cevap: Fatih Sultan Mehmet’in gemileri karadan yağlı keresteler üzerinde kaydırması da bizim kalem koyarak sürtünmeyi azaltmamıza çok benziyor, ikisinde de sürtünmeyi azaltmak için araya kaygan bir şey konulmuş.

Köprü İstasyonu

Halı yüzey üzerinde zor hareket ettirilen bir masa, mermer yüzey üzerinde daha kolay hareket ettirilebilir. Masanın hareketini engelleyen etken nedir? Düşüncelerinizi yazınız.
Cevap: Masanın hareketini engelleyen etken sürtünme kuvveti, halı yüzeyin pürüzlü olması sürtünmeyi artırıyor, mermer ise pürüzsüz olduğu için sürtünme az oluyor.

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 84 Cevapları Birinci Kitap

Pekiştirme İstasyonu-2

Bu ifadeleri okuyup sürtünme kuvveti ile ilişkilendiriniz ve aşağıdaki balık kılçığı üzerinde uygun bölümlere yerleştiriniz: 1. Valizlerin altına tekerlek takılması, 2. Ayakkabıların eskimesi, 3. Cam zemin, 4. Toprak zemin, 5. Kağıda yazı yazılması, 6. Islanmış basketbol sahası zemininin kuru bezle silinmesi, 7. Buzlu yollarda araçların tekerleklerine zincir takılması, 8. Araçların kaymasının engellenerek kazaların önlenmesi.
Cevap: 1. Valizlerin altına tekerlek takılması ve 3. Cam zemin sürtünmeyi azaltan; 2. Ayakkabıların eskimesi ve 7. Zincir takılması gibi durumlar sürtünmenin fazla olduğu ya da artırıldığı durumlar; balık kılçığına bu şekilde yerleştirdim.

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 86 Cevapları Birinci Kitap

Pekiştirme İstasyonu-3

Bir cisim; K ve L olarak adlandırılan yüzeyler ile cam yüzeyde özdeş dinamometreler yardımıyla çekilerek hareket ettirilmiştir. Cismin hareketi sırasında dinamometrelerdeki değişim görselde verilmiştir.

a. Cam yüzey ile K ve L yüzeylerinin cisme uyguladığı sürtünme kuvvetlerini büyükten küçüğe sıralayınız.
Cevap: Sıralama: L > K > Cam Yüzey, çünkü görselde en çok gerilen yay L yüzeyinde, en az gerilen ise cam yüzeyde.

b. K ve L yüzeyleri hangi maddelerden yapılmış olabilir? Tahminlerinizi yazınız.
Cevap: Bence K yüzeyi beton ya da taş gibi orta pürüzlü bir maddeden, L yüzeyi ise halı ya da toprak gibi daha pürüzlü bir maddeden yapılmış olabilir.

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 89 Cevapları Birinci Kitap

Pekiştirme İstasyonu-4

Sürtünme ile ilgili günlük hayattan bazı uygulamalar görsellerde verilmiştir: a. Bisiklet zincirinin yağlanması, b. Merdivenlere kaydırmaz bant yapıştırılması, c. Haltercilerin ellerine pudra sürmesi, ç. Valizlere tekerlek takılması, d. Araç tekerleklerine zincir takılması, e. Futbolcuların çivili ayakkabı giymesi, f. Gemilerin ön kısmının “V” şeklinde tasarlanması, g. Yarış arabalarının uç kısımlarının sivri tasarlanması, ğ. Paraşütle yere iniş yapılması. Görsellere verilen harfleri kullanarak aşağıdaki soruları cevaplayınız.

1. Hangi uygulamalar sürtünme kuvvetinin etkisini artırmaya yöneliktir?
Cevap: Sürtünme kuvvetinin etkisini artırmaya yönelik uygulamalar: b, c, d, e, ğ (kaydırmaz bant, pudra sürmek, zincir takmak, çivili ayakkabı, paraşüt).

2. Hangi uygulamalar sürtünme kuvvetinin etkisini azaltmaya yöneliktir?
Cevap: Sürtünme kuvvetinin etkisini azaltmaya yönelik uygulamalar: a ve ç (zincirin yağlanması, valizlere tekerlek takılması).

3. Hangi uygulamalar su direncini azaltmaya yöneliktir?
Cevap: Su direncini azaltmaya yönelik uygulama f, yani gemilerin ön kısmının V şeklinde tasarlanması.

4. Hangi uygulamalar hava direncini azaltmaya yöneliktir?
Cevap: Hava direncini azaltmaya yönelik uygulama g, yani yarış arabalarının uç kısımlarının sivri tasarlanması.