5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 77-78-79-80-81-82-83-84-86-89 Cevapları 1. KİTAP

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 77-78-79-80-81-82-83-84-86-89 Cevapları 1. KİTAP 2026-2027 eğitim-öğretim yılı konusu içerisinde Sürtünme Kuvveti konusunun bulunduğu 5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 77-78-79-80-81-82-83-84-86-89 Cevapları konusunu paylaştık. Cevaplarla ilgili görüş ve önerilerinizi yorumlardan yazarak bildirebilirsiniz.

5. Sınıf MEB Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 77-78-79-80-81-82-83-84-86-89. Cevapları 1. KİTAP Sürtünme Kuvveti

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 77 Cevapları Birinci Kitap

Hazırlık İstasyonu

Görseldeki Milli Muharip Uçağı Kaan’ın ön kısmı neden sivri olacak şekilde tasarlanmıştır? Fikirlerinizi yazınız.
Cevap: Sivri ön kısım havayı kolay yarar ve hava direncini azaltır.

Merak İstasyonu

Sürtünme kuvvetinin etkileri ile ilgili merak ettiklerimizi yazınız.
Cevap: Sürtünme kuvveti hangi durumlarda işimize yarar, hangi durumlarda hareketi zorlaştırır?

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 78 Cevapları Birinci Kitap

Etkinlik İstasyonu (sürtünme Kuvvetinin Harekete Etkisi)

Hareketi zorlaştıran veya kolaylaştıran etkiler var mıdır? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Evet. Kumda yürümek zor, buzda kaymak kolaydır. Yüzeyin yapısı hareketi zorlaştırır ya da kolaylaştırır.

Katı, sıvı ve gaz ortamlarda temas eden yüzeylere ilişkin hareketi zorlaştıran veya kolaylaştıran günlük hayattan örnekler yazınız.
Cevap: Kolaylaştıran: buzda kaymak, kaydırak, valiz tekerleği. Zorlaştıran: kumda yürümek, suda yürümek, rüzgâra karşı bisiklet sürmek.

Arkadaşlarınızın örneklerini de değerlendirerek örnekler arasında örüntü oluşturunuz.
Cevap: Pürüzlü yüzeylerde ve su gibi ortamlarda hareket zorlaşır, kaygan yüzeylerde kolaylaşır.

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 79 Cevapları Birinci Kitap

Etkinlik İstasyonu (sürtünme Kuvvetinin Etkisi)

Günlük yaşamınızda karşılaşabileceğiniz bir durum aşağıdaki metinde verilmiştir: “Kerem hafta sonu bisikletiyle doğa gezisine çıktı. Ormanlık alana yaklaşan Kerem, asfalt yoldan toprak ve taşlı bir patikaya girdi. Patikada bisikleti kontrol etmekte ve ilerletmekte zorlanıyordu. Halbuki asfalt yolda bisikleti çok rahat sürmüştü. Yine de sürekli frene basmak zorunda kaldığı için fren pabucundaki lastikler aşınıyordu ve bisiklet zor duruyordu.” Metinden yola çıkarak soruları cevaplayınız.

1. Kerem’in ilerlediği yolların niteliklerini pürüzlülük durumlarına (pürüzlü ve az pürüzlü) göre karşılaştırarak yazınız.
Cevap: Asfalt yol az pürüzlüdür, toprak ve taşlı patika ise pürüzlüdür.

2. Günlük yaşamınızda karşılaşabileceğiniz farklı pürüzlülük durumu örnekleri bulup yazınız.
Cevap: Buzlu kaldırım, kumlu sahil, halı, parke zemin, zımpara kâğıdı.

3. Verdiğiniz örnekleri kullanarak bir örüntü oluşturunuz.
Cevap: Yüzey pürüzlüleştikçe hareket zorlaşır, düzleştikçe kolaylaşır.

4. Metinde sürtünme kuvvetinin olumlu ve olumsuz etkisine değinilen bölümleri tabloya yazınız.
Cevap: Olumlu: Frene basınca bisikletin durması. Olumsuz: Patikada zor ilerlemesi, fren lastiklerinin aşınması.

5. Sürtünme kuvvetinin çeşitli ortamlardaki olumlu-olumsuz etkilerini dikkate alarak genelleme yapınız.
Cevap: Sürtünme durmamızı ve yürümemizi sağlar ama hareketi zorlaştırır, eşyaları aşındırır.

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 80 Cevapları Birinci Kitap

Etkinlik İstasyonu (sürtünmenin Araç Hareketine Etkisi)

Mukavva kartonu dikdörtgen olacak şekilde üç eşit bölüme ayırınız. Bölümlerden ikisine yapıştırıcı sürüp birini kumla diğerini pamukla kaplayınız, kalan bölümün yüzeyine ise hiçbir şey yapıştırmayınız. Kitapları üst üste koyup mukavvayı eğik yerleştirerek oyuncak arabayı her üç bölümden de serbest bırakınız. Arabanın aldığı mesafeyi ölçüp tabloya yazınız.
Cevap: Araba mukavvada en uzağa gitti, pamuk ve kum kaplamada daha az yol aldı.

Değerlendirme

a. Etkinliğe göre sürtünme kuvvetinin etkisi ile ilgili ulaştığınız çıkarımı yazınız.
Cevap: Sürtünme kuvveti hareketi yavaşlatır ve zorlaştırır.

b. Arabanın ilerlediği yüzeylerin pürüzlülük özellikleriyle ilgili ulaştığınız çıkarımı yazınız.
Cevap: Yüzey pürüzlüleştikçe sürtünme artar ve araba daha az yol alır.

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 81 Cevapları Birinci Kitap

Etkinlik İstasyonu (hava Ve Suyun Cisimlerin Hareketine Etkisi)

Fon kartonlarından birini buruşturunuz. Arkadaşınızla aynı anda aynı yükseklikten serbest bırakınız. Silgiyi içi su dolu şişenin içerisine bırakıp zemine ulaşma süresini ölçünüz. Şişenin içindeki suyu boşaltarak aynı işlemi tekrarlayınız.

Değerlendirme

a. Hangi fon kartonu zemine daha çabuk ulaştı? Gerekçesiyle yazınız.
Cevap: Buruşturulmuş karton daha çabuk ulaştı çünkü havaya değen yüzeyi küçük olduğundan hava direnci azdır.

b. Silgi, hangi durumda şişenin zeminine daha çabuk ulaştı? Gerekçesiyle yazınız.
Cevap: Boş şişede daha çabuk ulaştı çünkü su direnci silgiyi yavaşlatır.

c. Hava, zemine doğru ilerleyen fon kartonuna; su, şişe tabanına doğru ilerleyen silgiye direnç göstermiş midir? Arkadaşlarınızla tartışınız.
Cevap: Evet. Hava fon kartonunu, su da silgiyi yavaşlatarak direnç göstermiştir.

ç. Elde ettiğiniz verilere göre aşağıdaki tabloyu örnekteki gibi tamamlayınız.
Cevap: Fon kartonunun hareketini engelledi: Hava. Silgi şişe zeminine daha çabuk ulaştı: Hava. Silgiye sürtünme kuvveti uyguladı: Su. Fon kartonuna sürtünme kuvveti uyguladı: Hava.

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 82 Cevapları Birinci Kitap

Pekiştirme İstasyonu-1

Aşağıdaki tabloda bazı yüzeyler, özellikleri bakımından karşılaştırılacaktır. Buna göre yarım bırakılan ifadeleri örnekteki gibi tamamlayınız.
Cevap: Toprak/mermer: pürüzlüdür, az kaygandır, daha çok sürtünme uygular. Islak/kuru tahta ve fayans/çamur: az pürüzlüdür, çok kaygandır, daha az sürtünme uygular.

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 83 Cevapları Birinci Kitap

Etkinlik İstasyonu (kitabın Hareketini Gözlemleme)

Kitabı yatay olacak şekilde sıranızın üzerinde hareket ettiriniz (1. durum). Altına kalemleri yerleştirerek kitabı aynı şekilde hareket ettiriniz (2. durum).

Değerlendirme

a. Hangi durumda kitabı daha zor hareket ettirdiğinizi yazınız.
Cevap: 1. durumda, kalemler yokken kitabı daha zor hareket ettirdim.

b. Kitabın hareketini zorlaştıran etki hakkındaki düşüncelerinizi yazınız.
Cevap: Hareketi zorlaştıran etki sürtünme kuvvetidir. Kalemler sürtünmeyi azalttığı için kitap kolay kaydı.

c. İlk durumda sürekli hareket ettirilseydi kitabın yüzeyinde meydana gelebilecek değişiklikler neler olurdu? Arkadaşlarınızla tartışınız.
Cevap: Sürekli hareket ettirilseydi kitabın altındaki yüzey ısınabilir hatta zamanla aşınabilirdi bence.

ç. Etkinlikte yaptığınız uygulama ile Fatih Sultan Mehmet’in gemiler üzerinde yaptırdığı uygulamalar arasındaki benzerlikleri arkadaşlarınızla paylaşınız ve tartışınız.
Cevap: Gemiler yağlı kütükler üzerinde, kitap kalemler üzerinde kaydırıldı. İkisinde de sürtünme azaltıldı.

Köprü İstasyonu

Halı yüzey üzerinde zor hareket ettirilen bir masa, mermer yüzey üzerinde daha kolay hareket ettirilebilir. Masanın hareketini engelleyen etken nedir? Düşüncelerinizi yazınız.
Cevap: Sürtünme kuvvetidir; pürüzlü halı mermere göre daha çok sürtünme uygular.

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 84 Cevapları Birinci Kitap

Pekiştirme İstasyonu-2

Bu ifadeleri okuyup sürtünme kuvveti ile ilişkilendiriniz ve aşağıdaki balık kılçığı üzerinde uygun bölümlere yerleştiriniz: 1. Valizlerin altına tekerlek takılması, 2. Ayakkabıların eskimesi, 3. Cam zemin, 4. Toprak zemin, 5. Kağıda yazı yazılması, 6. Islanmış basketbol sahası zemininin kuru bezle silinmesi, 7. Buzlu yollarda araçların tekerleklerine zincir takılması, 8. Araçların kaymasının engellenerek kazaların önlenmesi.
Cevap: Artırma: 6, Azaltma: 1, Olumlu: 5, Olumsuz: 2, Az pürüzlü: 3, Pürüzlü: 4, Neden: 7, Sonuç: 8.

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 86 Cevapları Birinci Kitap

Pekiştirme İstasyonu-3

Bir cisim; K ve L olarak adlandırılan yüzeyler ile cam yüzeyde özdeş dinamometreler yardımıyla çekilerek hareket ettirilmiştir. Cismin hareketi sırasında dinamometrelerdeki değişim görselde verilmiştir.

a. Cam yüzey ile K ve L yüzeylerinin cisme uyguladığı sürtünme kuvvetlerini büyükten küçüğe sıralayınız.
Cevap: L > K > Cam yüzey

b. K ve L yüzeyleri hangi maddelerden yapılmış olabilir? Tahminlerinizi yazınız.
Cevap: K yüzeyi tahta ya da beton, L yüzeyi ise halı ya da toprak gibi daha pürüzlü olabilir.

5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 89 Cevapları Birinci Kitap

Pekiştirme İstasyonu-4

Sürtünme ile ilgili günlük hayattan bazı uygulamalar görsellerde verilmiştir: a. Bisiklet zincirinin yağlanması, b. Merdivenlere kaydırmaz bant yapıştırılması, c. Haltercilerin ellerine pudra sürmesi, ç. Valizlere tekerlek takılması, d. Araç tekerleklerine zincir takılması, e. Futbolcuların çivili ayakkabı giymesi, f. Gemilerin ön kısmının “V” şeklinde tasarlanması, g. Yarış arabalarının uç kısımlarının sivri tasarlanması, ğ. Paraşütle yere iniş yapılması. Görsellere verilen harfleri kullanarak aşağıdaki soruları cevaplayınız.

1. Hangi uygulamalar sürtünme kuvvetinin etkisini artırmaya yöneliktir?
Cevap: b, c, d, e ve ğ

2. Hangi uygulamalar sürtünme kuvvetinin etkisini azaltmaya yöneliktir?
Cevap: a ve ç

3. Hangi uygulamalar su direncini azaltmaya yöneliktir?
Cevap: f (geminin ön kısmının V şeklinde olması)

4. Hangi uygulamalar hava direncini azaltmaya yöneliktir?
Cevap: g (yarış arabalarının uç kısımlarının sivri olması)