6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 108-109-110-113-114-115-117-119-120-121-122-124-125-126-127 Cevapları 1. KİTAP

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 108-109-110-113-114-115-117-119-120-121-122-124-125-126-127 Cevapları 1. KİTAP 2026-2027 eğitim-öğretim yılı konusu içerisinde Türkistan’da Kurulan İlk Türk Devletlerinin Medeniyetimize Katkıları konusunun bulunduğu 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 108-109-110-113-114-115-117-119-120-121-122-124-125-126-127 Cevapları konusunu paylaştık. Cevaplarla ilgili görüş ve önerilerinizi yorumlardan yazarak bildirebilirsiniz.

6. Sınıf MEB Yayınları Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 108-109-110-113-114-115-117-119-120-121-122-124-125-126-127. Cevapları 1. KİTAP Türkistan’da Kurulan İlk Türk Devletlerinin Medeniyetimize Katkıları

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 108 Cevapları Birinci Kitap

Düşünelim

Göktuğ’un ailesi geçimini mera hayvancılığından sağlamaktadır. Ancak yaşadıkları yerde nüfus arttığı için meralar yetersiz kalmaktadır. Bu sebeple aile, başka bir yere göç edecektir. Mera hayvancılığına devam etmek isteyen bu aile, aşağıdaki görsellerde verilen yerlerden hangisine göç etmelidir? Düşüncelerinizi nedenleriyle söyleyiniz.
Cevap: Mera hayvancılığına devam etmek için Görsel 3.4’teki yeşil, dağlık ve otlak alanlara sahip yere göç etmelidir çünkü hayvanlarını burada rahatça otlatabilir.

Sizce insanlar göç edecekleri yerlerde hangi özelliklerin bulunmasını isterler? Düşüncelerinizi paylaşınız.
Cevap: İnsanlar göç edecekleri yerlerde su kaynaklarının bol olmasını, iklimin uygun olmasını, güvenli olmasını ve geçim kaynaklarına (tarım, hayvancılık, iş imkânı) sahip olmasını isterler.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 109 Cevapları Birinci Kitap

Keşfedelim

Yörükler göç ettikleri yerlerde barınma, beslenme, temizlik, eğitim gibi ihtiyaçlarını nasıl karşılayabilirler? Bu ihtiyaçları karşılarken ne gibi sorunlar yaşayabilirler?
Cevap: Yörükler göç ettikleri yerlerde çadırlarda barınır, hayvanlarından ve doğadan beslenir, akarsu ve pınarlardan temizlik ihtiyaçlarını karşılarlar. Eğitim konusunda ise düzenli okula gidemedikleri için sorun yaşayabilirler.

Eğer günlük hayatınızda düzenli aralıklarla yer değiştirmek zorunda kalsaydınız bu durum sosyal yaşamınızı nasıl etkilerdi?
Cevap: Sürekli yer değiştirmek zorunda kalsaydım arkadaşlık ilişkilerimi sürdürmekte ve düzenli bir eğitim almakta zorlanırdım.

Böyle bir yaşam tarzınız olsaydı yerleşik hayata geçmek ister miydiniz? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Cevap: Evet, yerleşik hayata geçmek isterdim çünkü düzenli bir eğitim almak ve kalıcı arkadaşlıklar kurmak benim için önemlidir.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 110 Cevapları Birinci Kitap

Öğrenelim

Tarihte bilinen ilk Türk devletlerinin kurulduğu bölge “Türklerin yurdu” anlamına gelen “Türkistan” olarak adlandırılır. Türkistan; doğuda Kingan Dağları, batıda Hazar Denizi, kuzeyde Altay Dağları, güneyde Himalaya ve Karanlık dağları ile çevrili bir alandır. İklim özellikleri Anadolu’nun iç kısmındaki iklim koşullarına benzerlik gösterir.

Haritayı inceleyerek Türkistan’ın çevre özelliklerini tamamlayınız.
Cevap: Yer şekilleri: Altay, Tanrı, Karanlık ve Himalaya dağları ile Gobi ve Taklamakan çölleri bulunur.
Su kaynakları: Hazar Denizi, Aral Gölü, Balkaş Gölü ve Baykal Gölü bulunur.
İklim özellikleri: Anadolu’nun iç kesimlerine benzer karasal iklim görülür, yazlar sıcak-kurak, kışlar soğuk geçer.
Günümüzde Türkistan’da bulunan devletler: Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan ve Tacikistan.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 113 Cevapları Birinci Kitap

Türkistan’da kurulan ilk Türk devletlerinin tarihini öğrenmek neden önemlidir? Düşüncelerinizi yazınız.
Cevap: Bu tarihi öğrenmek, köklerimizi ve kültürümüzü tanımamızı, millî kimliğimizi güçlendirmemizi ve geçmişten ders çıkarmamızı sağlar.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 114 Cevapları Birinci Kitap

Türk tarihini araştıran bir tarihçi olduğunuzu düşünün. Orhun Kitabeleri’nden II. Göktürk Devleti hakkında hangi bilgilere ulaşabilirsiniz? Tartışınız.
Cevap: Orhun Kitabeleri’nden II. Göktürk Devleti’nin kuruluşu, yönetim anlayışı, komşularıyla ilişkileri, sosyal yapısı ve dönemin önemli olayları hakkında bilgi edinebiliriz.

Destanlar ve yazıtlar; Asya Hun Devleti, Göktürkler ve Uygurların medeniyetimize katkıları arasında yer almaktadır. Bu devletlerin medeniyetimize başka hangi katkıları olabilir? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Cevap: Bu devletler ayrıca hukuk (töre), askerî teşkilat (onlu sistem), sanat, dil ve ekonomi alanlarında da medeniyetimize katkı sağlamıştır.

Bu devletlerin medeniyetimize katkıları hakkında merak ettiğiniz konular nelerdir? Belirlediğiniz konuları aşağıdaki kutulara yazınız.
Cevap: Bu devletlerin günlük yaşamları, giyim kuşamları ve inanışları hakkında merak ettiğim konuları not aldım.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 115 Cevapları Birinci Kitap

Aşağıda 5N 1K tekniğine göre hazırlanmış soru kartları ve örnek sorular bulunmaktadır. Örnek sorulardan yararlanarak Asya Hun Devleti, Göktürkler ve Uygurların medeniyetimize katkıları hakkında merak ettiğiniz konularla ilgili soruları bu kartlara yazınız.
Cevap: Kim: Bu devletleri kimler yönetmiştir?
Ne: Hangi buluşları yapmışlardır?
Nerede: Bu devletler nerede kurulmuştur?
Ne zaman: Bu devletler ne zaman kurulmuştur?
Niçin: Bu devletler neden göçebe yaşamı tercih etmiştir?
Nasıl: Bu devletler günlük yaşamlarını nasıl sürdürmüştür?

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 117 Cevapları Birinci Kitap

Sayfa 116’da tırnak içinde sunulan kavramlardan günümüzde kullanılanları işaretleyerek bu kavramların anlamlarını yazınız.
Cevap: Kağan, Han ve Kurultay gibi kavramlar günümüzde de tarih ve devlet geleneğimizde kullanılmaktadır; Kağan/Han devlet lideri, Kurultay ise önemli kararların alındığı meclis anlamına gelir.

Türkistan’da kurulan ilk Türk devletlerinin yönetim anlayışı ile ülkemizdeki yönetim anlayışı arasında ne gibi benzerlikler ve farklılıklar vardır? Tabloya yazınız.
Cevap: Benzerlikler: Her ikisinde de bir lider (Kağan/Cumhurbaşkanı) ve bir meclis (Kurultay/TBMM) bulunur.
Farklılıklar: İlk Türk devletlerinde yönetim babadan oğula geçerken günümüzde seçimle belirlenir.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 119 Cevapları Birinci Kitap

Verilen bilgilere göre ilk Türk devletlerindeki askeri yapı ile ülkemizin askeri yapısı arasında ne gibi benzerlikler bulunmaktadır? Tartışınız.
Cevap: İlk Türk devletlerindeki onlu sistem gibi düzenli ve disiplinli ordu anlayışı, günümüz ordumuzda da hiyerarşik yapı ve disiplin olarak devam etmektedir.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 120 Cevapları Birinci Kitap

Dilimizdeki akraba isimlerini yazınız.
Cevap: Anne, baba, dede, nine, amca, teyze, dayı, hala, kuzen, yeğen, kayınvalide, kayınpeder gibi akraba isimleri dilimizde bulunmaktadır.

Akrabalıkla ilgili kavramların dilimizde bu kadar çok olmasının nedenleri neler olabilir? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Cevap: Türklerde aile ve akrabalık bağlarına çok önem verilmesi, akrabalık ilişkilerinin ayrıntılı şekilde adlandırılmasına neden olmuştur.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 121 Cevapları Birinci Kitap

İlk Türk devletlerinde sosyal hayatı düzenleyen ve yazılı olmayan hukuk kurallarının (töre) dayandığı değerler hangileridir? Aşağıdaki alana yazınız.
Cevap: Töre; adalet, eşitlik, doğruluk, misafirperverlik ve büyüklere saygı gibi değerlere dayanmaktaydı.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 122 Cevapları Birinci Kitap

Günümüzdeki sanat eserlerimiz ile ilk Türk devletlerindeki sanat eserleri arasında ne gibi benzerlikler ve farklar bulunmaktadır? Yazınız.
Cevap: Benzerlikler: Hem geçmişte hem günümüzde hayvan figürleri ve geometrik motifler kullanılmaktadır.
Farklılıklar: Geçmişte eserler taşınabilir (halı, kumaş, madenî eşya) iken günümüzde daha çok sabit yapılar (cami, saray) öne çıkmaktadır.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 124 Cevapları Birinci Kitap

Türkistan’da kurulan ilk Türk devletlerinin sanat ve ekonomi alanında medeniyetimize katkıları hakkında aşağıdaki soruları cevaplayınız.

Türklerde sanat eserlerinin genellikle taşınabilir özellikte olmasının nedenleri nelerdir?
Cevap: Türkler göçebe bir yaşam sürdüğü için sanat eserlerini kolayca taşıyabilecekleri halı, kilim ve madenî eşyalar şeklinde yapmışlardır.

Türklerde at yetiştiriciliği ve demirciliğin gelişmesi, Türklere hangi alanlarda avantaj sağlamıştır?
Cevap: At yetiştiriciliği ve demircilik, Türklere savaşta ve göçte hız kazandırmış, aynı zamanda güçlü silahlar üretme avantajı sağlamıştır.

Türkistan’da mimari eserlere en çok Uygurlarda rastlanmasının temel nedeni nedir?
Cevap: Uygurlar yerleşik hayata diğer Türk devletlerinden daha erken geçtiği için mimari eserlere onlarda daha çok rastlanmaktadır.

Türkler, geçimlerini sağlamak için neden hayvancılığı temel kaynak olarak tercih etmişlerdir?
Cevap: Türkler yaşadıkları bozkır coğrafyasının tarıma pek elverişli olmaması nedeniyle geçimlerini hayvancılıktan sağlamayı tercih etmişlerdir.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 125 Cevapları Birinci Kitap

İncelediğiniz kaynaklarla karekod ile verilen dijital kaynaktaki bilgileri karşılaştırınız. Aşağıda verilen soruları cevaplayınız.
Dijital kaynaktan elde ettiğiniz bilgiler doğru ve güvenilir midir? Kaynağın dijital kimliğini ve uzantısını dikkate alarak cevaplayınız.
Cevap: Kaynağın resmî bir kurum veya eğitim kurumuna ait ‘.gov.tr’ ya da ‘.edu.tr’ gibi güvenilir bir uzantıya sahip olması, bilgilerin doğru ve güvenilir olduğunu gösterir.

Dijital kaynaktan hakkında bilgi topladığınız diğer devletler hangileridir?
Cevap: Dijital kaynaktan Kırgızlar, Karahanlılar ve Avarlar gibi diğer Türk devletleri hakkında da bilgi topladım.

Kitabınızdaki kaynak ile dijital kaynakta yer alan benzer ve farklı bilgiler nelerdir? Aşağıdaki tabloya yazınız.
Cevap: Benzer bilgiler: Her iki kaynakta da devletlerin kuruluş tarihleri ve önemli hükümdarları aynıdır.
Farklı bilgiler: Dijital kaynakta daha güncel araştırmalara dayanan ek bilgiler yer almaktadır.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 126 Cevapları Birinci Kitap

Uygulayalım

ETKİNLİK
Adı: İlk Türk Devletlerinde Kültür ve Medeniyet
Amacı: Asya Hun Devleti, Göktürkler ve Uygurların medeniyetimize katkıları hakkında sınıf tartışması yoluyla çıkarımlar yapma
Beceri: Sorgulama
Süre: 2 ders saati

Yönerge:

1. Öğretmeninizin rehberliğinde sınıfta bir tartışma ortamı oluşturunuz.
2. Asya Hun Devleti, Göktürkler ve Uygurların yönetim, hukuk, askerî, sosyal hayat, sanat ve ekonomi alanlarında medeniyetimize katkıları hakkında çıkarımlarda bulununuz.
3. Sınıfınızdaki herkesin tartışmaya katılmasını ve fikirlerini özgürce ifade etmesini sağlayınız.
4. Fikirlerinizi ifade ederken, kaynaklardan edindiğiniz bilgileri göz önünde bulundurunuz.
5. İfadelerinizde Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanmaya özen gösteriniz.
6. Sözlü olarak ifade ettiğiniz çıkarımlarınız kontrol listesi ile değerlendirilecektir.
7. Çıkarımlarınızı aşağıdaki tabloya yazınız.
8. Renkli fon kâğıtlarını kullanarak çıkarımlarınızla ilgili afiş tasarlayınız. Afişinizi sınıfta sergileyiniz.

Cevap: Yönetim: Kağanlık sistemi.
Hukuk: Töre.
Askerî: Onlu sistem.
Sosyal hayat: Konar-göçer yaşam.
Sanat: Taşınabilir el sanatları.
Ekonomi: Hayvancılık ve ticaret.
Bu alanlardaki katkılar günümüz Türk kültürünün temellerini oluşturmuştur.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 127 Cevapları Birinci Kitap

Değerlendirelim

Yukarıdaki bulmacayı çözünüz.
Cevap: 1) Türkistan 2) Orhun Yazıtları 3) Konar-göçer 4) Fresk 5) Onlu Sistem 6) Kurultay 7) Maniheizm