7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 47-48-49-50-51-52 Cevapları 2. KİTAP

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 47-48-49-50-51-52 Cevapları 2. KİTAP 2026-2027 eğitim-öğretim yılı konusu içerisinde Ülkemizde Demokrasinin Gelişimi konusunun bulunduğu 7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 47-48-49-50-51-52 Cevapları konusunu paylaştık. Cevaplarla ilgili görüş ve önerilerinizi yorumlardan yazarak bildirebilirsiniz.

7.Sınıf MEB Yayınları Sosyal Bilgiler Ders Kitabı 47-48-49-50-51-52. Sayfa Cevapları 2. KİTAP Ülkemizde Demokrasinin Gelişimi

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 47 Cevapları İkinci Kitap

Öğrenelim

Öğrendiğiniz bilgilerden yola çıkarak harfleri karışık olarak verilmiş kavramları bulunuz ve numaralandırılmış alanlara örnekteki gibi yazınız.
LMİLİ NEMEGKİLE, KİTLİŞE, GÜKZÜLÖR, NASİN RANIKAHLA YIGAS, TIMILAKCIKIL, ĞOÇLUUCKUL, ESEÇM EV EEÇLSMİ, NUKKUHU SÜTÜNĞÜLÜ

Cevap: Kavramları buldum:

• 1: Milli Egemenlik
• 2: Eşitlik
• 3: Özgürlük
• 4: İnsan Haklarına Saygı
• 5: Katılımcılık
• 6: Çoğulculuk
• 7: Seçme ve Seçilme Hakkı
• 8: Hukukun Üstünlüğü

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 48 Cevapları İkinci Kitap

Öğrenelim

Etkinlikte ulaştığınız kavramların numaralarını aşağıda verilen örnek durumların başında yer alan kutucuklara yazarak eşleştiriniz.

1. Şehirde yapılacak yeni parkın yerine karar vermek için belediye, vatandaşların görüşlerini alacağı bir toplantı düzenledi.
2. Okul yönetimi, öğrencilerin kültürel değerlerini yaşatmaları için kendi yörelerine özgü çeşitli etkinlikler gerçekleştirebilecekleri programlar hazırladı.
3. Hatalı park yapan belediye başkanına diğer vatandaşlar gibi cezai işlem uygulandı.
4. Mecliste farklı görüşe sahip siyasi parti grupları bir araya gelerek projeler üzerinde fikir alışverişi yaptı.
5. Ülkenin geleceğini ilgilendiren yeni yasa teklifi meclis genel kurulunda milletvekilleri tarafından tartışılarak karara bağlandı.
6. Mahallede yapılan muhtarlık seçimlerinde altı aday kıyasıya yarıştı.
7. Vatandaşlar çevrim içi ortamlarda düşüncelerini yasal sınırlar içinde serbestçe paylaştı.
8. Aynı işe başvuran kişiler, cinsiyetlerine veya kökenlerine bakılmadan yalnızca yeterliliklerine göre değerlendirildi.

Cevap: Örnek durumları eşleştirdim:

• Park için toplantı: 5
• Yöresel etkinlikler: 4
• Belediye başkanına ceza: 8
• Partilerin fikir alışverişi: 6
• Mecliste yasa kararı: 1
• Muhtarlık seçimi: 7
• Çevrim içi paylaşım: 3
• İşe alımda değerlendirme: 2

Tbmm’nin Açılması

Ülkemizde demokrasinin gelişimi ile ilgili verilen metinleri inceleyerek etkinlikleri yapınız.
20. yüzyıl başında Osmanlı Devleti’nin yıkılış süreci ve I. Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan Milli Mücadele, siyasi bir dönüşüm için zemin hazırlamıştır. Bu dönüşüm sürecinde egemenliğin millete ait olacağı fikri ön plana çıkmıştır. 23 Nisan 1920 tarihinde Türk halkının desteği ve bin bir güçlükle Ankara’ya gelebilen milletvekillerinin katılımı ile Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) resmen açılmıştır (Görsel 4.40). Bu Meclis, milletin iradesini temsil eden ilk kurum olarak demokratikleşme sürecinin temel taşı olmuştur.
Kaynak D
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde toy adıyla ortaya çıkan ve İslamiyet ile birlikte Divan ismini alan meclis, 1876 yılında ilan edilen I. Meşrutiyet ile günümüzdeki şekline dönüşmüştür. Bu tarihten itibaren gelişmeye ve kuvvetlenmeye başlayan meclis, II. Meşrutiyet ile birlikte önemli bir yol kat etmiştir. 23 Nisan 1920 tarihinde kurulan Büyük Millet Meclisi, halk tarafından kurulan halk hükumeti olarak ifade edilen demokrasinin tarihimizdeki ilk gerçek tezahürüdür (Görsel 4.41). Büyük Millet Meclisi Milli Mücadeleyi başarıyla yönetmiştir. Tüm olumsuz şartlara ve imkansızlıklara rağmen yönettiği bu savaşı kazanarak Türk halkının kurtuluşunu sağlamıştır. Bundan dolayı Büyük Millet Meclisine “Gazi Meclis” unvanı verilmiştir.
(Doğan, 2021, s. 34)
Bilgi Notu
Kuruluşundan itibaren Büyük Millet Meclisi adıyla faaliyet gösteren meclis, 8 Şubat 1921 tarihli Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile “Türkiye Büyük Millet Meclisi” (TBMM) adını alarak resmiyet kazanmıştır.

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 49 Cevapları İkinci Kitap

Tbmm’nin Açılması

Kaynak D’de yer alan bilgilerden yola çıkarak meclisin açılmasının demokrasiye etkisini açıklayınız.
Cevap: Meclisin açılmasıyla ülkeyi artık halkın seçtiği vekiller yönetmeye başladı. Bu, halkın kurduğu bir hükümet demekti. Gazi Meclis savaşı kazanarak milletin iradesinin gücünü gösterdi ve demokrasinin ilk sağlam adımı oldu.

Cumhuriyet’in İlanı

Mustafa Kemal Atatürk’ün büyük çabaları sonucunda 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’in ilan edilmesi ülkemizin demokrasi yolculuğunda attığı en önemli adımdır (Görsel 4.42). Cumhuriyet’in ilanı ile birlikte halk kendi temsilcilerini seçme ve ülke yönetiminde doğrudan söz sahibi olma hakkını kazanmıştır. Böylece milli egemenlik ilkesi gerçek anlamda hayat bulmuştur. Ayrıca cumhuriyet, tüm vatandaşların kanun önünde eşit olduğunu vurgulayarak ayrıcalıkları kaldırmış; herkese oy kullanma, seçme ve seçilme gibi temel hakları tanımıştır. Bireylerin düşünce, inanç ve ifade özgürlükleri güvence altına alınmış, demokrasinin vazgeçilmez bir parçası olan özgürlükler genişletilmiştir. Cumhuriyet’in ilanıyla Türkiye, kendi kendini yöneten her bireyin eşit ve özgür olduğu modern bir demokrasiye doğru kararlı adımlar atmıştır.
Kaynak E
Cumhuriyetin ilan edildiği gün mecliste hararetli konuşmalar yaşandı. Kimi milletvekilleri cumhuriyet yönetimine geçilmesini desteklerken kimileri de buna karşı çıkmaktaydı. O gün mecliste konuşma yapanlardan biri de Abdurrahman Şeref Bey idi (Görsel 4.43). Şeref Bey konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Hükumet biçimlerini birer birer saymak gereksizdir. Egemenlik sınırsız ve koşulsuz ulusundur, kime sorarsanız sorunuz, bu cumhuriyettir. Doğan çocuğun adıdır. Ama bu ad kimilerine hoş gelmezmiş, varsın gelmesin!”
(Turan, 1992, s. 297)

1924 Anayasası

Anayasa, devletin yapısını ve işleyişini düzenleyen en temel kanundur. Türk tarihinde önemli bir adım olan 1921 Anayasası, 20 Ocak 1921’de kabul edilmiştir. Bu anayasa, milli egemenliği esas alan ilk anayasa olup meclisin yetkilerini, görevlerini ve yeni devletin temel yapısını belirlemiştir. Toplam 23 maddeden oluşan 1921 Anayasası’nda “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.” ifadesi yer almıştır. Cumhuriyet’in ilanı (1923), halifeliğin kaldırılması (1924) gibi önemli değişikliklerden sonra 1921 Anayasası’nın artık ihtiyaçlara cevap veremediği görülmüş; eksikliklerini gidermek, değişen koşullara ve toplumun ihtiyaçlarına ayak uydurmak için yeni bir anayasa hazırlanması gerekli görülmüştür.
1924 Anayasası, 20 Nisan 1924’te kabul edilen ve cumhuriyet rejiminin hukuki temelini güçlendiren Türkiye’nin ikinci anayasasıdır. 1921 Anayasası’nın yerine geçerek devletin yapısını daha ayrıntılı biçimde düzenlemiştir. Kanun önünde eşitliği benimsemiş, uzun süre yürürlükte kalmış ve belirli dönemlerde değişikliklere uğramıştır.

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 50 Cevapları İkinci Kitap

1924 Anayasası

Kaynak F
1924 Anayasası’nın bazı maddeleri
Madde 3: Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.
Madde 10: Milletvekili seçmek, yirmi iki yaşını bitiren kadın, erkek her Türkün hakkıdır.
Madde 11: Otuz yaşını bitiren kadın, erkek her Türk mebus seçilebilir.
Madde 31: Türkiye Cumhurbaşkanı, Büyük Millet Meclisi tarafından ve kendi üyeleri arasından bir seçim dönemi için seçilir.
Madde 54: Yargıçlar, bütün davaların görülmesinde ve hükmünde bağımsızdırlar ve bu işlerine hiçbir türlü karışılamaz.
Madde 69: Türkler kanun karşısında eşittirler ve ayrıksız kanuna uymak ödevindedirler. Her türlü grup, sınıf, aile ve kişi ayrıcalıkları kaldırılmıştır ve yasaktır
Madde 75: Hiçbir kimse felsefe inanından, din ve mezhebinden dolayı kınanamaz. Güvenliğe ve edep törelerine ve kanunlar hükümlerine aykırı bulunmamak üzere her türlü din törenleri serbesttir.
Madde 87: Kadın, erkek bütün Türkler ilköğretimden geçmek ödevindedirler.
(anayasa.gov.tr)

Tabloda verilen demokrasinin niteliklerini Kaynak F’de verilen 1924 Anayasası’nın ilgili olduğu maddesi ile eşleştiriniz. Maddelerinin demokrasinin hangi niteliği ile ilgili olduğunu madde numaralarını tabloda uygun yerlere yazarak gösteriniz. Uygun olmak şartı ile bir niteliği birden fazla madde ile eşleştirilebilirsiniz.

Cevap: Nitelikleri maddelerle eşleştirdim:

• İnsan haklarına saygı: Madde 75, Madde 87
• Özgürlük: Madde 75
• Eşitlik: Madde 69, Madde 87
• Hukukun üstünlüğü: Madde 54, Madde 69
• Milli egemenlik: Madde 3
• Katılımcılık: Madde 10
• Seçme ve seçilme hakkı: Madde 10, 11, 31

Çok partili hayata geçiş denemeleri, Türkiye’de demokrasinin gelişmesi açısından önemli adımlar olmuştur. Demokrasilerde ortak düşünce ve görüşlere sahip kişilerin oluşturduğu siyasi partiler, farklı fikirlerin temsil edilmesini ve yönetimin denetlenmesini sağlayan unsurlardır. Türkiye’nin ilk siyasi partisi, 9 Eylül 1923’te kurulan Halk Fırkasıdır. Cumhuriyet’in ilanından sonra partinin adı Cumhuriyet Halk Fırkası olarak değiştirilmiştir. Zamanla parti içinde ortaya çıkan görüş ayrılıkları, yeni siyasi partilerin kurulmasına zemin hazırlamıştır. Bu süreçte kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, Türkiye tarihinin ilk muhalefet partisi olmuştur. Ancak dönemin siyasi ve toplumsal şartları nedeniyle faaliyetlerine son verilmiştir. Bu gelişmeler, Türkiye’de çok partili demokratik yaşama geçiş sürecinin ilk denemeleri olarak değerlendirilmektedir (Görsel 4.44).

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 51 Cevapları İkinci Kitap

Öğrenelim

Mustafa Kemal Atatürk’ün desteğiyle 1930 yılında kurulan bir diğer parti de Serbest Cumhuriyet Fırkasıdır. Ancak o da ülkede yaşanan olumsuzluklar neticesinde kapanmak zorunda kalmıştır (Görsel 4.45). Demokrasinin daha iyi uygulanabilmesi adına büyük umutlarla atılan adımlar toplumsal ve siyasal zeminin henüz demokratik olgunluğa erişememesi nedeniyle amacına ulaşamamıştır.
Kaynak G
Mustafa Kemal Atatürk’ün Serbest Cumhuriyet Fırkasının kuruluş günlerinde Fethi Okyar’a söylediği sözler şöyledir:
“Memlekette muhalif bir parti oluşturmak gereklidir. Böyle bir parti kurulursa Mecliste tartışma daha serbest olur. Örneğin siz, böyle bir partinin başına geçerseniz bildiklerinizi serbestçe Mecliste söylersiniz; bu yolla uygulamada görülen birçok hatanın önü alınmış olur.”
(atam.gov.tr)

Atatürk’ün sözünden yararlanarak birden fazla siyasi partinin kurulmasının demokrasi açısından önemini açıklayınız.
Cevap: Atatürk’e göre muhalif bir parti olursa mecliste herkes düşüncesini rahatça söyler. Böylece yapılan yanlışlar erken fark edilip düzeltilir. Birden çok parti halka seçme şansı verir ve yönetimi denetler.

Kadınlara Seçme Ve Seçilme Hakkının Verilmesi

Atatürk; eğitim başta olmak üzere sosyal, kültürel ve ekonomik hayatın her alanında kadınların erkeklerle birlikte etkin rol alması gerektiğini savunmuştur. Bu amaçla Atatürk Dönemi’nde Türk kadınına bir çok konuda önemli hak ve özgürlük verilmiştir.
1926’da Türk Medeni Kanunu’nun kabul edilmesiyle toplumsal ve ekonomik hayatta kadın ve erkek arasında eşitlik sağlanmıştır. Eşitlik ve demokrasinin tam olarak yerleşebilmesi için kadınlara siyasal hakların da tanınması gerekli görülmüştür. Bu doğrultuda Türk kadınına 1930’da belediye, 1933’te muhtarlık, 1934’te milletvekili seçimlerine katılma hakkı tanınmıştır (Görsel 4.46). Böylece Türk kadını, birçok ülkeden daha önce siyasi haklara sahip olmuştur.
Bilgi Notu
Tarih boyunca Türk toplumunda kadının her zaman önemli ve saygın bir yeri olmuştur. Kadınlar erkeklerle eşit haklara sahip olmuşlar siyasal ve sosyal hayatın birçok alanında etkin bir biçimde görev almışlardır. Örneğin kadınlar da erkekler gibi ata binmek, avlanmak, savaşmak gibi görevler üstlenmişlerdir. Ayrıca devlet yönetiminde de söz sahibi olmuşlardır. Hükümdarın eşi olan Hatun, hükümdarın yanında resmi törenlere katılmış, elçileri karşılamış ve gerektiğinde devleti temsil etmiştir. Buyrukların geçerli olabilmesi için “Hakan ve Hatun buyuruyor ki…” ifadesi mutlaka eklenmiştir (Görsel 4.47).

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 52 Cevapları İkinci Kitap

Öğrenelim

TÜİK Tarafından Yayımlanan (1935-2023) Seçim Yıllarına Göre Milletvekili Sayıları

2023’teki kadın milletvekili sayısı 1935 yılındaki kadın milletvekili sayısından ne kadar fazladır?

Cevap: 2023’te 119, 1935’te 18 kadın milletvekili vardı. 119 – 18 = 101 kişi daha fazladır.

Kadın milletvekili sayısının en az ve en fazla olduğu yıllar hangileridir?
Cevap: Kadın milletvekili sayısı:

• En az: 1950 ve 1961 (3 kişi)
• En fazla: 2023 (119 kişi)

Kadın milletvekili sayısının toplam milletvekili sayısına oranının en fazla olduğu yıl hangisidir?
Cevap: Oranın en fazla olduğu yıl %19,8 ile 2023’tür.

Yıllara göre kadın milletvekili sayısındaki değişimin demokrasinin hangi niteliklerini etkilediğini gerekçelerinizle açıklayınız.
Cevap: Kadın milletvekili sayısı arttıkça eşitlik ve katılımcılık güçlenir. Kadınlar da yönetimde söz sahibi olur. Meclis toplumun bütün kesimlerini daha iyi temsil eder, bu da çoğulculuğu destekler.